چکیده:
اعتقاد به تناسب سوره ها ـ در هر دو شاخه اصلي آن؛ يعني، ارتباط فرجام هر سوره با آغاز سوره بعد از خود و ارتباط مضمون ميان سوره هاي پي در پي ـ عمدتا مبتني بر پذيرش توقيفي بودن ترتيب سوره ها و قبول دلايل مربوط به آن است؛ حال آنکه دلايل مويد اين ديدگاه، از نظر علمي فاقد اتقان لازم اند و از اين رو، از اثبات وقوع توقيف در ترتيب سوره ها ناتوانند؛ افزون بر آنكه، سوره ها به طور کلي در افاده معاني خود، به سوره هاي قبل يا بعد تعلقي ندارند؛ بلکه در لابه لاي هر کدام، موضوع يا موضوعاتي جداگانه به بحث نهاده شده اند که مستقل از ديگر سوره ها قابل ملاحظه و بررسي اند ـ هر چند همگوني هايي ميان عموم سوره هاي قرآن از سوره هاي همجوار يا غيرهمجوار مي توان يافت. همچنين جواز شرعي جا به جا تلاوت کردن آنها قرينه اي بر عدم وجود تناسب ذاتي ميان آنهاست. علاوه بر آنکه با تامل در بسياري از تناسب هاي ادعايي و برنهادن آنها با همديگر مي توان به ذوقي و سليقه اي بودن استنباط آنها پي برد؛ چندان که به نظر مي رسد تناسب ها و شباهت هاي مورد ادعا در سوره هاي همسايه ـ که طرفداران نظريه تناسب سوره ها آنها را مسلم تلقي کرده اند ـ به اصول ثابت و قابل قبول اتکا ندارند. بر اين اساس، دشوار بتوان وجوه تناسب پيش گفته و دلالت آنها بر معاني واقعي را پذيرفت و در نتيجه، صحت اصل نظريه تناسب سوره ها سخت محل ترديد است.
  كليد واژه: ترتيب سوره ها، تناسب سوره ها و سوره هاي همجوار، علم تناسب  
نویسنده:فقهي زاده عبدالهادي
متن کامل مقاله در فایل پی دی اف می باشد.

منبع : پایگاه اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی